HỘI GIẢNG “CÁC TIẾT DẠY SÁNG TẠO”: KHI BÀI HỌC SINH HỌC GẮN VỚI ĐỜI SỐNG

(LQĐ) – Vì sao dưa muối và sữa chua lại có vị chua? Từ một câu hỏi gần gũi, tiết học Sinh học 10 của cô giáo Hoàng Thị Thảo đã mở ra hành trình khám phá thế giới vi sinh vật đầy thú vị cho học sinh lớp 10A0.

Hưởng ứng phong trào Hội giảng “Các tiết dạy sáng tạo” của Trường THCS & THPT Lê Quý Đôn, cô giáo Hoàng Thị Thảo (Tổ Khoa học Tự nhiên) đã tổ chức tiết học với chủ đề “Tế bào nhân sơ”. Thay vì bắt đầu bằng những khái niệm trong sách giáo khoa, cô giáo dẫn dắt học sinh tiếp cận kiến thức từ một hiện tượng quen thuộc trong cuộc sống: quá trình lên men tạo vị chua của dưa muối và sữa chua.

Câu hỏi mở đầu đã khơi gợi sự tò mò, thôi thúc học sinh tìm hiểu về vi khuẩn – những sinh vật có kích thước rất nhỏ nhưng giữ vai trò quan trọng trong tự nhiên và đời sống. Dưới sự hướng dẫn của cô giáo, các bạn trực tiếp quan sát mẫu vi khuẩn sữa chua, vi khuẩn từ mảng bám răng qua kính hiển vi, kết hợp với hình ảnh và mô hình để nhận biết cấu tạo, đặc điểm của tế bào nhân sơ.

Từ những quan sát thực tế, học sinh từng bước khám phá ba đặc điểm cơ bản của tế bào nhân sơ: chưa có màng nhân, kích thước nhỏ và chưa có các bào quan có màng bao bọc. Kiến thức vì thế không chỉ được ghi nhớ qua lý thuyết mà còn được hình thành từ chính quá trình quan sát, tìm hiểu và tự rút ra kết luận của các em.

Điểm thú vị của tiết học còn nằm ở sự kết nối giữa Sinh học với các môn học khác. Thông qua việc vận dụng kiến thức Toán học về tỉ lệ diện tích bề mặt và thể tích, học sinh lý giải được vì sao kích thước nhỏ giúp vi khuẩn trao đổi chất nhanh với môi trường. Các hoạt động thảo luận nhóm, hoàn thiện sơ đồ cấu tạo tế bào và trình bày kết quả cũng tạo cơ hội để các em rèn luyện tư duy, khả năng hợp tác và kỹ năng diễn đạt.

Đặc biệt, bài học được mở rộng đến một vấn đề thiết thực đối với sức khỏe cộng đồng: sử dụng kháng sinh an toàn và phòng tránh tình trạng vi khuẩn kháng thuốc. Từ việc tìm hiểu thành tế bào có chứa peptidoglycan và các thành phần cấu tạo của vi khuẩn, cô giáo giúp học sinh hiểu thêm về cơ chế tác động của một số loại kháng sinh, đồng thời nâng cao ý thức sử dụng thuốc theo đúng chỉ định của bác sĩ.

Không chỉ chủ động trong các hoạt động khám phá, học sinh lớp 10A0 còn tự tin thuyết trình, trao đổi bằng tiếng Anh với những thuật ngữ chuyên ngành như phospholipid, peptidoglycan, plasmid. Việc sử dụng các học liệu số tương tác cũng góp phần làm cho giờ học thêm sinh động, tăng cơ hội tham gia và trải nghiệm của mỗi học sinh.

Từ một bài học về tế bào nhân sơ, học sinh được tiếp cận nhiều hơn những kiến thức khoa học, được thực hành quan sát, đặt câu hỏi, trao đổi và vận dụng điều đã học để giải thích các hiện tượng trong cuộc sống. Đó cũng là tinh thần mà phong trào Hội giảng “Các tiết dạy sáng tạo” hướng tới: đổi mới cách tổ chức dạy học, phát huy vai trò chủ động của học sinh và đưa kiến thức nhà trường đến gần hơn với thực tiễn đời sống.

Lượt xem: 87