(LQĐ) – Thay vì ôn tập kiến thức theo cách hệ thống câu hỏi và ghi nhớ thông thường, học sinh lớp 6G1, Trường THCS & THPT Lê Quý Đôn đã bước vào một hành trình khám phá tri thức qua mô hình “Chuyến tàu văn học”. Tiết dạy chuyên đề cấp trường do cô giáo Lê Huyền Trang thực hiện đã mang đến một cách tiếp cận mới mẻ, giúp học sinh củng cố kiến thức Ngữ văn giữa học kỳ I, đồng thời phát huy tinh thần chủ động, khả năng hợp tác và sáng tạo trong học tập.
Tiết dạy minh họa chuyên đề “Hành trình ôn tập – Hệ thống kiến thức giữa học kỳ I” do nhóm chuyên môn Ngữ văn 6 tổ chức, với sự tham dự của Ban Giám hiệu và đông đảo giáo viên các tổ, nhóm chuyên môn trong toàn trường.
Trong thực tế giảng dạy, các tiết ôn tập thường đặt ra yêu cầu làm thế nào để học sinh vừa hệ thống được kiến thức đã học, vừa biết vận dụng vào những tình huống cụ thể. Với định hướng phát triển phẩm chất và năng lực của Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, cô giáo Lê Huyền Trang đã lựa chọn hình thức tổ chức lớp học theo chủ đề “Chuyến tàu văn học”, biến những nội dung ôn luyện thành chuỗi hoạt động trải nghiệm có tính kết nối và tương tác.
Trên hành trình ấy, mỗi điểm dừng là một thử thách học tập. Tại hoạt động “Vé lên tàu”, học sinh khởi động bằng những câu hỏi và trò chơi phản xạ nhanh. Tiếp đó, các em tham gia “Hóa thân nhân vật” để khám phá, củng cố kiến thức về đặc trưng thể loại. Không khí lớp học tiếp tục sôi nổi với thử thách ngôn ngữ tại đấu trường “Vua Tiếng Việt”. Ở nội dung rèn luyện kỹ năng viết, học sinh cùng theo dõi video hướng dẫn xây dựng dàn ý bài văn do chính các em ứng dụng công nghệ để thiết kế.
Thông qua các hoạt động, kiến thức về truyện đồng thoại, thơ, biện pháp tu từ và kỹ năng tạo lập văn bản được kết nối một cách linh hoạt. Thay vì chỉ nhắc lại những nội dung đã học, học sinh có cơ hội trực tiếp tham gia thử thách, trao đổi, vận dụng kiến thức và thể hiện khả năng của mình.
Một điểm đáng chú ý của tiết học là vai trò chủ động được trao cho học sinh. Cô giáo Lê Huyền Trang đảm nhiệm vai trò định hướng, tư vấn và điều phối; các em trực tiếp tham gia tổ chức trò chơi, trình bày sản phẩm nhóm và phản biện lẫn nhau. Việc kết hợp học tập qua trải nghiệm với trò chơi hóa (Gamification) đã tạo nên không khí học tập tích cực, giúp những nội dung kiến thức trở nên gần gũi và dễ tiếp cận hơn.
Tiết học cũng ghi dấu ấn với việc ứng dụng công nghệ và trí tuệ nhân tạo (AI) trong hoạt động học tập. Học sinh chủ động sử dụng AI để thiết kế video hướng dẫn lập dàn ý bài văn, đồng thời tiếp cận các thuật ngữ tiếng Anh như Character, Introduction, Body, Conclusion… Việc tích hợp công nghệ và ngoại ngữ trong một tiết học Ngữ văn góp phần mở rộng cách thức tiếp cận tri thức, đồng thời khuyến khích học sinh phát triển năng lực số và khả năng sử dụng ngôn ngữ.
Ở điểm dừng cuối cùng – toa tàu “Về đích”, mỗi học sinh gửi gắm những kiến thức đã nắm vững và những nội dung còn băn khoăn lên các mảnh ghép hình trái tim. Hoạt động này không chỉ khép lại hành trình ôn tập mà còn giúp giáo viên nắm bắt mức độ tiếp thu của học sinh, nhận diện những nội dung cần tiếp tục hỗ trợ. Cùng với nhiệm vụ xây dựng sơ đồ tư duy (Mind Map) tại nhà, các em được khuyến khích tự đánh giá điểm mạnh, xác định những phần kiến thức còn hạn chế và chủ động hoàn thiện việc học của mình.
Từ một tiết ôn tập giữa học kỳ, “Chuyến tàu văn học” của DONers 6G1 đã cho thấy hiệu quả của việc đổi mới phương pháp tổ chức dạy học, trong đó học sinh được tham gia, trải nghiệm và thể hiện vai trò chủ thể của quá trình chiếm lĩnh tri thức. Tiết dạy cũng là dịp để giáo viên trong toàn trường quan sát, trao đổi và chia sẻ kinh nghiệm chuyên môn, góp phần thúc đẩy phong trào đổi mới phương pháp dạy học tại Trường THCS & THPT Lê Quý Đôn trong năm học 2026–2027.