ĐỊNH HƯỚNG NGHỀ NGHIỆP VÀ ĐỘNG LỰC HỌC TẬP BẬC THPT
(LQĐ) – Nghề nghiệp thay đổi, yêu cầu về năng lực cũng thay đổi dưới tác động của AI. Trong bối cảnh đó, việc lựa chọn hướng đi tương lai cần bắt đầu từ việc hiểu bản thân, nhận diện thế mạnh và xây dựng một lộ trình học tập phù hợp. Đây là những nội dung được PGS.TS Phạm Mạnh Hà và Hiệu trưởng Nguyễn Anh Tuấn chia sẻ tại chương trình “Định hướng nghề nghiệp và động lực học tập THPT” dành cho học sinh khối 10 và 11 Trường THCS & THPT Lê Quý Đôn.
Khi AI thay đổi nghề nghiệp, người học cần thay đổi cách chuẩn bị
Tại chương trình, PGS.TS Phạm Mạnh Hà mang đến cho học sinh những góc nhìn về tương lai nghề nghiệp dưới tác động của trí tuệ nhân tạo. Khi công nghệ phát triển nhanh, nghề nghiệp có thể thay đổi, cách thức làm việc thay đổi và những kỹ năng cần thiết cũng không ngừng được cập nhật.
Vì vậy, chuẩn bị cho tương lai không chỉ là lựa chọn một ngành học hay một nghề nghiệp cụ thể, mà quan trọng hơn là xây dựng những năng lực có khả năng thích ứng với sự thay đổi. Tư duy phân tích, tư duy phản biện, tư duy sáng tạo và khả năng liên tục mở rộng kiến thức trở thành những hành trang quan trọng đối với người học.
Từ câu chuyện lựa chọn môn học, PGS.TS Phạm Mạnh Hà cũng đặt ra một quan niệm phổ biến: học Khoa học xã hội thì không cần quan tâm đến các môn Khoa học tự nhiên và ngược lại. Thực tế, lựa chọn nhóm môn định hướng không đồng nghĩa với việc thu hẹp kiến thức. Trong một thế giới nghề nghiệp ngày càng có sự giao thoa giữa các lĩnh vực, học sinh vẫn cần một nền tảng kiến thức đủ rộng, đồng thời có sự đầu tư chiều sâu vào những lĩnh vực mình lựa chọn.
Với học sinh định hướng Khoa học xã hội, việc tìm hiểu các nhóm ngành tiêu biểu cần đi cùng quá trình xác định đam mê, niềm yêu thích, thế mạnh và giá trị mà bản thân mong muốn đóng góp cho xã hội. Đây là cơ sở để việc lựa chọn ngành học không chỉ xuất phát từ xu hướng hay những lựa chọn phổ biến, mà phù hợp hơn với năng lực và mục tiêu cá nhân.
Cùng với đó, học sinh cần biết cân bằng giữa chiều sâu và chiều rộng. Những môn thuộc tổ hợp định hướng có thể được đầu tư chuyên sâu để tạo lợi thế, nhưng các môn học khác vẫn đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành nền tảng kiến thức và mở rộng cơ hội lựa chọn.
Việc xác định sớm môn học thế mạnh, kết hợp với một kế hoạch học tập đồng đều, sẽ giúp học sinh chủ động hơn trên hành trình hướng tới những ngành học và trường đại học phù hợp, đặc biệt khi đặt mục tiêu vào các trường đại học có yêu cầu tuyển sinh cao.
Xác định mục tiêu để tạo động lực học tập
Nếu những chia sẻ của chuyên gia giúp học sinh nhìn rõ hơn thế giới nghề nghiệp đang thay đổi như thế nào, thì từ góc độ nhà trường, Hiệu trưởng Nguyễn Anh Tuấn nhấn mạnh vào bước tiếp theo: làm thế nào để biến mục tiêu thành động lực và kế hoạch học tập cụ thể.
Theo thầy, học sinh cần xây dựng kế hoạch học tập và rèn luyện ngay từ lớp 10 để từng bước tiến tới mục tiêu đã xác định. Khi có hình dung về ngành học, trường đại học hoặc hướng phát triển trong tương lai, học sinh cần nhìn lại năng lực hiện tại, xác định môn học thế mạnh, nhận diện những điểm cần cải thiện và xây dựng lộ trình phù hợp.
Lớp 10 không phải là quá sớm để nghĩ về tương lai. Ngược lại, đây là thời điểm học sinh có đủ thời gian để khám phá bản thân, thử sức, điều chỉnh định hướng và tích lũy những năng lực cần thiết.
Khi mục tiêu trở nên rõ ràng, việc học cũng có thêm ý nghĩa. Mỗi môn học, mỗi kỹ năng và mỗi trải nghiệm trong những năm THPT không còn là những nhiệm vụ rời rạc, mà trở thành những bước chuẩn bị cho một mục tiêu dài hạn.
Từ những chia sẻ của PGS.TS Phạm Mạnh Hà đến định hướng của Hiệu trưởng Nguyễn Anh Tuấn, chương trình “Định hướng nghề nghiệp và động lực học tập THPT” không chỉ giúp DONers nhìn về những thay đổi của thế giới nghề nghiệp, mà còn gợi mở một cách tiếp cận thiết thực: hiểu mình để lựa chọn đúng, xác định mục tiêu để tạo động lực và bắt đầu chuẩn bị ngay từ hôm nay.
Trong một thế giới mà AI tiếp tục làm thay đổi cách con người học tập và làm việc, có thể chưa thể biết chính xác nghề nghiệp tương lai sẽ ra sao. Nhưng học sinh có thể chủ động chuẩn bị bằng năng lực học hỏi, tư duy độc lập, khả năng thích ứng và một lộ trình học tập được xây dựng từ sớm.