BỒI DƯỠNG ĐỘI NGŨ: LÀM CHỦ CÔNG NGHỆ – THẤU HIỂU HỌC SINH – KIẾN TẠO GIÁ TRỊ GIÁO DỤC
(LQĐ) – Trong bối cảnh giáo dục đang chuyển mình mạnh mẽ dưới tác động của công nghệ và những thay đổi trong nhu cầu phát triển của người học, vai trò của người giáo viên cũng đang mở rộng hơn bao giờ hết. Một người thầy hôm nay không chỉ truyền đạt kiến thức mà còn là người thiết kế trải nghiệm học tập, người truyền cảm hứng, người đồng hành về tâm lý và định hướng sự trưởng thành của học sinh.
Nhận thức rõ điều đó, Trường THCS & THPT Lê Quý Đôn luôn xác định phát triển đội ngũ giáo viên là nền tảng để nâng cao chất lượng giáo dục. Bên cạnh việc cập nhật chuyên môn thường xuyên, nhà trường chú trọng bồi dưỡng năng lực số, đổi mới phương pháp giảng dạy và nâng cao năng lực giáo dục đạo đức, giúp mỗi giáo viên sẵn sàng thích ứng với những yêu cầu của giáo dục trong thời đại mới.
Chuỗi tập huấn dành cho cán bộ, giáo viên với hai chuyên đề “Đột phá sáng tạo với NotebookLM” và “Hiểu học sinh – Đồng hành đúng cách” là minh chứng cho định hướng ấy. Hai nội dung tưởng như khác biệt nhưng lại bổ trợ cho nhau, cùng hướng tới mục tiêu chung: xây dựng những người thầy vừa giỏi chuyên môn, thành thạo công nghệ, vừa thấu hiểu học sinh và biết cách nuôi dưỡng sự phát triển toàn diện của các em.
AI vào lớp học
Sự phát triển của trí tuệ nhân tạo đang tạo ra những thay đổi sâu sắc trong mọi lĩnh vực, và giáo dục cũng không nằm ngoài xu thế đó. Thay vì xem AI như một thách thức, giáo viên cần biết cách biến công nghệ thành trợ lý chuyên môn, giúp tối ưu công việc và nâng cao chất lượng dạy học.
Trong chuyên đề “Đột phá sáng tạo với NotebookLM”, giáo viên Lê Quý Đôn được tiếp cận hệ thống phương pháp khai thác AI phục vụ trực tiếp cho hoạt động giảng dạy. Từ việc xây dựng giáo án theo chuẩn 5512, thiết kế slide trực quan, tạo video minh họa, infographic, flashcards đến xây dựng hệ thống câu hỏi đánh giá, NotebookLM cho thấy khả năng hỗ trợ mạnh mẽ trong việc tổ chức và cá nhân hóa bài học.
Điều đáng giá nhất của buổi tập huấn không nằm ở việc giới thiệu một công cụ mới, mà ở sự thay đổi trong tư duy làm nghề. Khi AI có thể hỗ trợ xử lý dữ liệu, tổng hợp tài liệu và xây dựng học liệu, giáo viên sẽ có thêm thời gian để đầu tư vào những giá trị mà công nghệ không thể thay thế: quan sát sự tiến bộ của từng học sinh, thiết kế những hoạt động học tập giàu tính trải nghiệm, khơi gợi tư duy phản biện và tạo động lực học tập.
Trong bối cảnh chuyển đổi số giáo dục, năng lực ứng dụng AI không còn là một lợi thế riêng của mỗi cá nhân mà đang dần trở thành một năng lực nghề nghiệp cần thiết. Việc chủ động làm chủ công nghệ sẽ giúp giáo viên thích ứng nhanh với những thay đổi của chương trình giáo dục, đồng thời mang đến cho học sinh những giờ học sinh động, trực quan và giàu tính tương tác hơn.
Quan trọng hơn cả, AI không thay thế người thầy. Ngược lại, khi được sử dụng đúng cách, công nghệ sẽ giúp người thầy phát huy tốt hơn vai trò của mình – người truyền cảm hứng, người dẫn dắt và người kiến tạo những trải nghiệm học tập ý nghĩa.
Hiểu để đồng hành
Giáo dục đạo đức không thể chỉ được truyền tải bằng những bài học lý thuyết hay những lời khuyên mang tính khuôn mẫu. Trong thực tế, mỗi học sinh là một cá thể với tính cách, hoàn cảnh và nhu cầu khác nhau; vì vậy, mỗi tình huống sư phạm đều đòi hỏi người giáo viên phải có sự quan sát, thấu hiểu và lựa chọn cách ứng xử phù hợp.
Xuất phát từ quan điểm đó, chuyên đề “Hiểu học sinh – Đồng hành đúng cách” được xây dựng theo hướng thực hành, lấy các tình huống sư phạm thực tế làm trung tâm. Thay vì tiếp nhận kiến thức một chiều, giáo viên cùng phân tích, thảo luận và xử lý những tình huống thường gặp trong quá trình giáo dục học sinh như: ứng xử với học sinh có biểu hiện chống đối, hỗ trợ học sinh gặp khó khăn về tâm lý, giải quyết xung đột trong lớp học, tăng cường kết nối với phụ huynh hay khích lệ học sinh vượt qua áp lực học tập.
Thông qua từng tình huống, giáo viên không chỉ tìm kiếm lời giải cho một vấn đề cụ thể mà còn rèn luyện tư duy phản biện, khả năng lắng nghe, kỹ năng giao tiếp và nghệ thuật ứng xử sư phạm. Điều quan trọng nhất là mỗi thầy cô đều có cơ hội đặt mình vào vị trí của học sinh để hiểu sâu hơn nguyên nhân của hành vi, từ đó lựa chọn cách đồng hành phù hợp thay vì chỉ tập trung xử lý biểu hiện bên ngoài.
Chuyên đề cũng định hướng giáo viên triển khai công tác giáo dục đạo đức theo hành trình phát triển giá trị:
Làm chủ → Kết nối → Hiểu mình → Biết ơn → Kiên trì → Trách nhiệm → Cống hiến → Trung thực → Trưởng thành.
Đây không chỉ là chuỗi phẩm chất mà nhà trường mong muốn hình thành ở học sinh, mà còn là một lộ trình giáo dục xuyên suốt. Mỗi giá trị là một mắt xích trong quá trình giúp các em xây dựng bản lĩnh, biết quản lý cảm xúc, phát triển các mối quan hệ tích cực, sống có trách nhiệm với bản thân và cộng đồng, đồng thời nuôi dưỡng tinh thần trung thực, cống hiến và không ngừng hoàn thiện chính mình.
Đối với đội ngũ giáo viên, buổi tập huấn cũng là dịp để nhìn lại vai trò của người thầy trong bối cảnh giáo dục hiện đại. Giáo viên không chỉ là người truyền đạt tri thức mà còn là người dẫn dắt, người tư vấn và người đồng hành trên hành trình trưởng thành của học sinh. Khi biết cách lắng nghe, thấu hiểu và phản hồi bằng sự tôn trọng, mỗi giáo viên sẽ góp phần tạo nên một môi trường học tập an toàn về tâm lý, nơi học sinh cảm thấy được yêu thương, được ghi nhận và có động lực phát triển.
Chính những trải nghiệm thực hành từ các tình huống sư phạm cụ thể đã giúp buổi tập huấn trở nên gần gũi, thiết thực và có tính ứng dụng cao. Những bài học được rút ra không chỉ dừng lại trong phòng tập huấn mà sẽ tiếp tục được vận dụng trong từng giờ học, từng cuộc trò chuyện và từng khoảnh khắc đồng hành cùng học sinh mỗi ngày.
Phát triển đội ngũ – Kiến tạo chất lượng giáo dục
Giáo dục luôn bắt đầu từ người thầy. Mỗi sự đổi mới trong lớp học, mỗi bài giảng sáng tạo hay mỗi sự thay đổi tích cực của học sinh đều được khởi nguồn từ quá trình học hỏi và phát triển không ngừng của đội ngũ giáo viên.
Bởi vậy, công tác bồi dưỡng chuyên môn tại Trường THCS & THPT Lê Quý Đôn không chỉ là hoạt động thường niên mà còn là một chiến lược phát triển lâu dài. Nhà trường hướng tới xây dựng đội ngũ giáo viên có tư duy đổi mới, làm chủ công nghệ, giàu năng lực chuyên môn và luôn đặt học sinh ở vị trí trung tâm của mọi hoạt động giáo dục.
Từ những buổi tập huấn như “Đột phá sáng tạo với NotebookLM” đến chuyên đề “Hiểu học sinh – Đồng hành đúng cách”, mỗi giáo viên đều được tiếp thêm tri thức, kỹ năng và cảm hứng nghề nghiệp để không ngừng hoàn thiện bản thân.
Đó cũng là cách Lê Quý Đôn từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng một môi trường giáo dục hiện đại, nhân văn và hạnh phúc – nơi mỗi người thầy không ngừng đổi mới để mỗi học sinh đều có cơ hội tiến bộ mỗi ngày, phát triển toàn diện về tri thức, kỹ năng và nhân cách, sẵn sàng bước vào tương lai với sự tự tin và bản lĩnh.