Giáo viên chủ nhiệm – Hành trình yêu thương và thấu hiểu

Có lẽ mỗi người đến với nghề giáo đều mang theo một lý do rất riêng. Với tôi, lý do ban đầu đơn giản đến bất ngờ: Tôi chọn làm giáo viên, chọn làm người đồng hành cùng những cô cậu học trò tuổi teen vì tôi quá yêu quãng thời gian cấp 2 của chính mình. Tôi muốn được quay lại nơi ấy — thế giới của những kỷ niệm trong trẻo và tiếng cười hồn nhiên — bằng cách đứng trên bục giảng.

Nhưng khi thực sự dấn thân, tôi mới nhận ra mình yêu nghề này hơn tưởng tượng. Không chỉ là truyền đạt kiến thức, tôi như được "sống lại" tuổi trẻ mỗi ngày. Các con "phổ cập" cho tôi những xu hướng mới, dạy tôi nghe nhạc gì đang hot, mạng xã hội có gì vui. Trong thế giới đa sắc ấy, đôi khi chỉ cần một cái ôm bất ngờ hay một câu nói: "Con yêu cô" cũng đủ khiến mọi áp lực tan biến. Ngay cả khi học trò cũ quay về, ôm lấy tôi và bảo: "Con vẫn luôn nhớ về cô" hay “Con không bao giờ quên cô Lan được", tôi biết mình đã chọn đúng con đường.

Phía sau gam màu hồng và "Lời nguyền" của sự dịu dàng

Thế nhưng, nghề chủ nhiệm không chỉ toàn màu hồng. Đó là công việc "làm dâu trăm họ" đầy áp lực: từ việc lắng nghe phụ huynh, giải quyết mâu thuẫn đến việc giữ gìn nề nếp. Đã có lúc, tôi rơi vào cuộc khủng hoảng danh tính chỉ vì chữ "Hiền".

Tôi sợ mình hiền quá sẽ không đủ uy lực, khó duy trì kỷ luật. Tôi bắt đầu "gồng mình" để trở nên nghiêm khắc, trở thành một phiên bản cô giáo thường xuyên nhắc nhở, la rầy mà chính tôi cũng thấy lạ lẫm. Đỉnh điểm là khi tôi phải xử lý kỷ luật một học sinh cá biệt. Ngày em rời trường, em nhìn tôi bằng ánh mắt lạnh tanh: "Cô vui khi con chuyển trường đúng không? Không có con, cô chả phải vất vả nữa".

Lúc đó, tôi đã khóc. Tôi khóc vì nhận ra trong khoảnh khắc em đi, mình thực sự cảm thấy "nhẹ nhõm". Đó là một sự thật đau đớn. Tôi tự hỏi: Mình đã thành công khi giữ được nề nếp lớp, hay đã thất bại khi để một đứa trẻ rời đi với suy nghĩ bị ghét bỏ?

Tôi mất ngủ nhiều đêm với câu hỏi: Nên là một cô giáo nghiêm khắc hay tình cảm? Cứng rắn hay dịu dàng? Cuối cùng, tôi chọn quay về là chính mình. Tôi nhận ra học sinh không cần một cô giáo hoàn hảo, các con cần một người thật lòng yêu thương và thấu hiểu. "Hiền" không có nghĩa là dễ dãi, mà là chọn cách yêu thương để dạy dỗ.

Nơi những phiên bản tốt hơn được nảy mầm

Tại mái trường Lê Quý Đôn này, tôi được thấy những "phiên bản tốt nhất" mà mình từng ao ước trở thành: những học sinh tự tin, tỏa sáng và đầy đam mê. Đứng trên bục giảng, nhìn các con tự tin thuyết trình với ánh mắt rạng ngời, tôi không khỏi bồi hồi: “Giá như ngày xưa mình cũng được như thế.” Tôi vẫn nhớ như in khoảnh khắc mình mỉm cười, gật đầu đồng tình khi nghe một học sinh thì thầm đầy ngưỡng mộ về bạn mình: “Sao lại có một bạn vừa đẹp trai, vừa xinh gái, lại vừa học giỏi vừa chơi thể thao giỏi như bạn ấy cô nhỉ?” Câu nói hồn nhiên ấy khiến lòng tôi dâng lên một cảm xúc khó tả – là sự giao thoa giữa niềm tự hào, hy vọng và tình yêu nghề.

Nhưng ở chiều ngược lại, tôi cũng nhìn thấy ở học sinh cả những "phiên bản chưa hoàn thiện" của chính mình năm xưa. Đó là sự chần chừ, là nỗi thiếu tự tin hay những lần buông xuôi giữa chừng mà tôi vẫn thường trăn trở với hai chữ “giá mà”. Chính vì thấu hiểu những khiếm khuyết ấy, tôi càng có thêm động lực để cùng các con kiên trì "nâng cấp" bản thân. Tôi khao khát rằng sau này khi trưởng thành, các con sẽ bước đi một cách dũng cảm, để không bao giờ phải thốt lên hai chữ “giá mà” đầy tiếc nuối như cô của ngày xưa.

Không phải lúc nào cũng “đúng” tuyệt đối và “sai” tuyệt đối

Giúp học sinh phân biệt đúng – sai là trách nhiệm cốt lõi của giáo viên để nhào nặn nên những công dân gương mẫu. Tuy nhiên, hành trình tại Lê Quý Đôn đã dạy tôi một bài học sâu sắc hơn: Ở lứa tuổi của các con, ranh giới giữa đúng và sai đôi khi không hề tuyệt đối.

Thực tế trải nghiệm cho thấy, không phải học sinh nào cũng sẵn lòng đối diện với lỗi sai của mình. Đặc biệt ở lứa tuổi dậy thì, các con luôn có phản xạ tự nhiên là "bảo vệ bản thân" bằng cách soi xét lỗi lầm của người khác trước khi nhìn lại chính mình. Nếu người thầy chỉ chăm chăm tập trung vào cái sai, các con sẽ lập tức cảm thấy mình đang bị "ghim", bị "dán nhãn" và dần đóng cửa trái tim. Vì vậy, trong mọi tình huống, người giáo viên chủ nhiệm cần sự tinh tế để chỉ ra rằng: Con đã đúng ở đâu và con chưa đúng ở chỗ nào. Đừng vội vàng mặc định con sai toàn bộ. Hãy để các con hiểu cô vẫn đang nhìn nhận được cái “đúng” của con, cô ở trong vị trí của con để thấu hiểu hơn là phán xét.

Hành trình của trái tim và sự bao dung

Mười năm — một thập kỷ không quá dài nhưng đủ để một người giáo viên trẻ đầy bỡ ngỡ trở nên vững vàng hơn dưới mái trường này. Nhìn lại chặng đường đã qua, tôi thầm cảm ơn những "vết xước" trong nghề, cảm ơn cả những lần thất bại trong việc cảm hóa một học trò, vì nhờ đó mà trái tim tôi đủ rộng lớn để bao dung hơn.

Giờ đây, khi đứng giữa sân trường Lê Quý Đôn, nghe tiếng trống trường giòn giã, tôi không còn cố gắng để trở thành một hình mẫu ai đó khác. Tôi chấp nhận mình là một cô giáo không hoàn hảo, vẫn có những lúc trăn trở, vẫn có những khi mệt nhoài, nhưng luôn yêu thương các con bằng tất cả sự chân thành nhất.

Nghề giáo viên chủ nhiệm với tôi không còn là một công việc, mà là một hành trình tu dưỡng tâm hồn. Tôi không chỉ dạy các con cách làm người, mà chính các con đã dạy tôi cách làm một người lớn bao dung, cách lắng nghe bằng trái tim thay vì bằng định kiến. Cảm ơn mười năm qua, cảm ơn những người bạn nhỏ đã cho tôi một thanh xuân kéo dài mãi mãi.